Osmanlı Devleti'nde eğitim , vakıflar bünyesinde örgütlendi. Tanzimat  Fermanı ile eğitimde yeni düzenlemelere ve teşkilatlanmaya gidildi. 1845'te Meclis-i Maarif-i Muvakkat ( geçici eğitim meclisi ) eğitim programı yapmakla görevlendirildi. 1851'de ortak ve yüksek öğretimde okutulacak ders kitaplarını hazırlamak ve bir bilim akademisi olarak çalışmak amacıyla Encümen-i Daniş kuruldu. Ancak 1862'de kapatıldı.

Eğitimle ilgili ilk bakanlık örgütlenmesi 1839'da kurulan Mekteb-i Rüştiye Nezaretidir. Örgütlenmenin temeli ise 1846'da kurulan Meclis-i Maarif-i Umumiye oluşturdu. Nihayet Osmanlı Devleti'nde ilk Milli Eğitim Bakanlığı olan Maarif-i Umumiye Nezareti kuruldu ( 1857 ). Bakanlık , Tanzimat Döneminde açılan okulların müfredatından ders araç ve gereçlerine kadar bütün eğitim işlerinden sorumluydu.

Maarif-i Umumiye Nizamnamesi eğitimi düzenleyen bir yasaydı. Bu yasayla eğitim uygulamaları sistemleştirildi. Eğitimde planlı döneme geçilerek ilköğretim zorunlu hale getirildi. Bir eğitim meclisi kurularak tayin, denetim ve ders kitaplarının yazımı , çevirisi belli bir sisteme bağlandı ve ilk yüksek öğretim kurumu olan Darülfünun açıldı.