Vakıf , bir kimsenin malını hayır işine , dini veya sosyal bir hizmete ebediyen tahsis etmesidir. Vakıf yapan kimseye vâkıf , vakfedilen mala mevkuf denir. Vakfın kuruluş belgesine de vakfiye denir. Vâkıf yönetiminin verildiği kimseye de mütevelli denir.

Osmanlı Devleti halkın dini , askeri ve sosyal amaçlı ihtiyaçlarını karşılamak için hizmet veren vakıflar kurmuştur. Bunlar, başta padişah olmak üzere devlet adamları ve hayırsever zengin kişiler tarafından kurulan vakıflardır. Vakıf olarak kurulan eserler arasında medreseler , hastahaneler , camiler , mektepler, kütüphaneler , kervansaraylar  ve hamamlar gibi yapılar yer almaktaydı. Toplumun her türlü ihtiyacını karşılayabilmek amacıyla yardımlaşma esasına dayanan çok çeşitli vakıflar kurulmuştur. Osmanlı Devleti'nde kurulan bu vakıflar sayesinde şehirler imare edilmiş , eğitim , sağlık ve kültür işleri yürütülmüştür. Böylece devlet bu hizmetler için hazineden para harcamamıştır.