1.  Türk şehirlerinin çoğunda bulunan Ulu Camii İstanbul'da yapılmamış,1934'te camilikten çıkararılıncaya kadar ,bu  görevi 480 yıl Ayasofya sürdürmüştür.Türkleşen  İstanbul'un en başta  gelen İslam  ibadet yeri olarak öezl bir değere saihp olmuştur.
2. Caminin en büyük  tamirlerinden biri Sultan I.Mahmud  tarafından  1152(1739/40)'da yaptırılmıştır. Bu arada avludaki  muhteşem şadırvan,kuze-doğu  tarafındaki aşhane imaret ,avluda kubbeli bir sıbyan mektebi, kasr-ı hümayun ve dışarıdan  buraya  geçit veren geniş saçaklı  gösterili bir kapı,nihayet caminin kısmen içinde ve kısmen dışında olan çok değerli elyazmalarla dolu bir kütüphane yapılmıştır.
3. Ana kubbeye  geçişi sağlayan üçgen biçimindeki dört pandantifin (bingi)yüzeyylerde dört  melek tasviri vardır.Bunlardan dördü de aslında mozaik olarak yapılmışken ,daha Bizans döneminde bozulduklarından batıdaki ikisi fresko olarak tamamlanmıştır.Bunların Türk devrinde üstleri hiç kapatılmamıştır.
4. ''Yatağan'' bir silah olmasına silahtır elebette ama,onun hal-i etrafında cenk yerlerinde çakeçak edip dönerek kelle düşürmekten çok,babayiğit bir Osmanlı levendinin kuşağında dinlenen ufki bir sülüs elif'inin sükuneti vardır.
5. Bugün de kolay anlaşılır bir Türkce ile yazıldığı için  Türk edebiyatının  XV.yy dan bu yana en çok okunan ,en fazla beğenilen ve benimsenen  üç-beş mühim kültür eserinden biri Muhammmediye'dir.

 Bafeon Savaşı

Osman Bey , bağımsızlığını ilan ettikten sonra Sakarya Havzası'nda genişleme siyasetini sürdürdü. Osmanlıların İzmit'e yaklaşmaları üzerine korkuya kpılan Bizans , İzmit yönüne kuvvet gönderdi. Başta Bursa tekfuru olmak üzere Orhaneli ve Kestel tekfurları da aralarında anlaşarak Osmanlılar üzerine yürüdü. Koyunhisar'da yapılan ilk Osmanlı - Bizans savaşını Osmanlılar kazandır ( 1302 ). Bu zafer sonucu , kuzeyi dışında Bursa'nın üç tarafı Osmanlıların eline geçti. 1313'te Osman Beyin sadık dostu olan Harmankaya Tekfuru Köse Mihail, Müslüman oldu. Lefke , Mekece , Akhisar , Geyve ve Leblebici kaleleri alındı. 1320'den beri askeri seferlerin başına geçmiş olan Orhan Bey , Bursa üzerine yürüdü. Uzun süredir kuşatma altında olan şehir tekfur tarafından Osmanlılara teslim edildi ( 1326 ). Son günlerini yaşayan Osman Gazi bu sırada öldü ve Bursa'ya gömüldü.

•                 Ulucamiler,oynadıkları fonksiyondan ötürü şehirlerin sosyal-iktisadi yapılarının merkezinde yer almışlardır.Ulucami çevrelerinde eğiti-öğretim kurumlar(medrese ve mektepler),çarşılarhanlar,hamamlar,imaretler,hastahane(şifahane),hamam,tekke,türbe vb. yapılar kümelenmiştir.
• Başlangıçta ahşap direkli ve örtülü camilerden taş direkli yapılara,daha sonra da tonoz ve kubbe örtülü yapılara geçilmiştir.Nihayet Bursa Ulu Camii ile tamammen kubbe örtülü,orta kısma isabet eden kubbeler diğerlerine göre daha yükseltilmiş bir yapı ile bu camii tarzı son noktasına ulaşmıştır,denilebilir.
• Yunus Emre'nin incelenmesi Hoca Dehhani'nin,Sultan Veled'in,Kadı Burhaneddin'in ,Mevlana 'nın ve Selçuklu tarihinin de titizlikle incelenmiş olması gerekir.
• Bursa'nın fethedildiği yıl vefat ettiği belirtilen Osman Bey ,Bursa'da ''Gümüşlü Kümbed'' dedikleri(aslında Bizans manastırı veya klisesi olan) binaya göülmesini vasiyet etmiştir.Bu aslında Bursa'nın fethi için bir direktifdir.
• Nöbet İstanbul 'a ve Fatih 'in kucağına bırakıldığında Edirne bilgeliğe çıkar.Evet bilgedir Edirne.Velileri,şairleri,alimleri,üstadları,çırakları;uzayıp giden sıfatları ile...
• Osmanlılar Anadolu'yı nasıl vatan olarak gördülerse Rumeli'yi de aynı şekilde mütalaa ettile.Hatta Rumeli'ne Anadolu'dan daha fazla itina gösterdiler,daha fazla imar etmeye çalıştılar.Bu bölge,sürekli olarak Anadolu'dan getirlen Türklere iskan edildi,yerli ahaliden Müslüman olanlara özgün Rumeli kültürü meydana geldi.
• Ahşap meskenledeki mimari elemanların,tıpkı eski alfabedeki harfler gibi,sahip olduğu plastik imkanlar,son derece orjinal kompozisyonlar kurulmasını sağlamış,bazen küçük ve düzensiz bir arsa parçasının üzerinde,sürpriz çıkmalarla adeta bir masal mimarisi yükselmiştir.
• Osmanlı Tarikaları'nda;tarikatı dünyadan eletek çekmeyi değil,çalışmayı,doğrudan hayatın içine katılmayı esas alır.
• Osmanlılar'ın hoşgörüleri ister siyaset,ister iyi niyet,isterse kayıtsızlık neticesinde meydana gelmiş olsun,şu gerçeğe itiraz edilemez:Osmanlılar, yeni zaman içinde devletlerini kurarken din hürriyeti ilkelerini temel taşı olmak üzer koymuş ilk millettir.
• Osmanlıların Rumeli'ndeki fetihleriyalnızla kılıçla değil,dahaçok ''istimalet''denilen  uzlaştırıcı bir siyaset neticesinde gerçekleşmekteydi.Bu uygulamada asıl amaç,yerli Hristiyan ahaliyi kazanmak ve böylece hakimiyet sahasını genişletmekti. 

               II.Murad,amcası Mustafa Çelebi isyanının bastırdıktan sonra Bizans İmparatorluğu'ndan hesap sormak için hazırlıklara başladı.Çünkü Mustafa Çelebi olayını başlatan Bizans İmparatoru idi.Öte yandan,Mustafa Çelebi'nin akıbetini haber alan Bizans İmparatoru ihtiyar Manuel ile saltanat ortağı olan oğlu VIII.Ioannes'i telaş almıştı.Bunlar,aslında  Padişah'ın kendileri hakkındaki düşüncesini öğrenmek, görünüşte ise II.Murad'ın zaferini tebrik etmek üzere Bizans asilzadelerinden Lakanas ve Marka Ganis'i elçi olarak Osmanlı sarayına gönderdiler.Sultan Murad ile görüşmek  isteyen bu elçiler, Bizans İmparatorluğu ile Osmanlı Devleti arasındaki dotluğun bozulmasına Bayezid Paşa'nın sebep olduğunu ve Çelebi Mehmed'in vasiyetine rağmen şehzadeleri teslim etmediğini,ayrıca Bayezid Paşa'nın gelen elçileri de kovduğunu söylediler.

               İstanbul üzerine yürümeye karalı olan II.Murad bu elçileri huzuruna kabul etmediği gibi,getirdikleri hediyeleri almadı.Sultan Murad;hazırlıklarını tamamlayıncaya kadar bu elçilerin geri dönmesine de müsaade etmedi.Nihayet onları huzuru çağırarak ''gidiniz ve süratle İstanbul üzerine yürüyeceğimizi İmparatorunuza söyleyiniz''dedi.Elçilerin ayrılmasından bir kaç gün sonra da 10.000 kişilik bir ordunun başında Mihaloğlu Mehmed Bey'in İstanbul çevresine saldırmak üzere gönderdi.Kendisi de 20.000 kişilik bir kuvvetle İstanbul üzerine yürüdü.